Xin chào các bạn!
Mất gần hai tháng mình mới sắp xếp được thời gian để cập nhật blog. Thời gian vừa rồi bé nhà mình lại bị tay chân miệng, lần thứ hai trong chưa đầy bốn tháng. Trong khi đó, công việc cuối năm thì cũng cực kỳ bận rộn. Tuy vậy, mình vẫn ráng tranh thủ nhiều buổi nghỉ trưa để cầm máy đi chụp dạo. Mấy tuần nay mình đã chuyển qua dùng ống kính Nikkor-H 50mm f/2 và Zoom-Nikkor 28-50mm f/3.5 AI-S. Thời gian tới mình sẽ nói về các ống kính đó. Còn hôm nay, mình sẽ tiếp tục phần 2 của bài viết về ống kính 35mm f/2 AI. Bạn có thể xem lại phần 1 ở đây.
Như đã đề cập ở phần trước, trong phần 2 này, mình thử nghiệm ống kính Nikkor 35mm f/2 AI bằng máy Nikon D3X. Tương tự như phần 1, các hình chụp cũng được sắp xếp theo cùng một trình tự, với mỗi thử nghiệm bao gồm đầy đủ 8 bước khẩu độ, từ f/2 tới f/22. Tuy nhiên, lần này mình sẽ kèm thêm lại các hình đợt trước để các bạn tiện so sánh.
Test 1
Đầu tiên cũng là các hình chụp bầu trời, lấy nét ở vô cực. Ở f/2, bốn góc bị tối đi rất rõ. Khép xuống f/2.8, tình trạng này được cải thiện, và đến f/4 thì không còn đáng kể. Kết quả này tương đồng như khi sử dụng máy Fujifilm X-T3 kèm ngàm Speed Booster. Điều khác biệt là từ f/8 trở đi, mình không thấy hình bị nhợt nhạt đi nhiều nữa. Lần trước, mình có hoài nghi là ngàm Speed Booster gây ra tình trạng này, có thể là vì hiện tượng nhiễu xạ (diffraction).
Bây giờ, mình sẽ xếp các hình từ máy D3X và máy X-T3 kèm Speed Booster cạnh nhau.
Test 2
Tiếp theo là loạt các hình chụp sơ đồ với khoảng cách lấy nét khoảng 0.6 m. Ở f/2, hình ảnh rất nhòe, độ sắc nét rất kém, quang sai cầu (spherical aberration) khá nặng, và có một chút quang sai sắc (chromatic aberration). Khép khẩu dần dần thì các hiện tượng này giảm đi nhiều. Mình thấy so với khi dùng Speed Booster, hiện tượng quang sai sắc (viền tím) lần này là rất ít, khép xuống f/2.8 thì thấy gần như đã hết. Về độ sắc nét, mình không chắc có phải do mình lấy nét chưa chuẩn, nhưng các tấm hình này khi đặt cạnh đợt trước thì độ sắc nét kém hơn hẳn, nhất là ở phần trung tâm. Có vẻ như khi dùng Speed Booster, độ sắc nét phần trung tâm tấm hình được cải thiện nhiều. Nhưng mặt khác, khi dùng Speed Booster, trừ phần trung tâm, các phần còn lại của hình thì hiện tượng quang sai sắc lại trầm trọng hơn hẳn.
Mình crop sơ đồ này ở ba vị trí: ngay chính giữa, rìa cạnh trái (hướng 9 giờ), và góc dưới cùng bên trái để các bạn dễ nhìn hơn.
Dưới đây là các hình crop ngay chính giữa. Bạn sẽ thấy ở f/2, quang sai sắc khá nặng, nhưng nhanh chóng cải thiện khi khép khẩu.
Sau đây là các hình từ hai máy xếp cạnh nhau để bạn so sánh. Khi xem như vậy, mình nghĩ là với những hình chụp bằng D3X mình đã lấy nét không thật sự chính xác – mặc dù mình chắc chắn rằng lúc chụp máy đã có báo nét, chấm tròn nhỏ đã hiện lên ở góc trái trong viewfinder. Ở f/2, viền tím xuất hiện rất nặng khi dùng ống kính qua ngàm Speed Booster. Chỉ cần khép xuống một khẩu thì hiện tượng này giảm đáng kể.
Tiếp theo là các hình crop ở rìa trái (hướng 9 giờ). Ở f/2, mình thấy các đường nét bị nhòe nhiều, có bóng mờ hiện kế bên, có hiện tượng quang sai loạn thị (astigmatism aberration). Phải khép khẩu tới f/11 mới hết hiện tượng này, các đường nét rõ ràng hơn.
Và các hình so sánh giữa hai lần chụp. Bạn sẽ thấy rằng khi dùng ống kính qua ngàm Speed Booster, cho dù khép tới khẩu nhỏ nhất thì ở phần rìa tấm hình vẫn xuất hiện viền tím.
Tiếp tục là các hình ở góc dưới cùng bên trái. Nhìn chung chất lượng ở góc hình là rất kém, phải tới f/11 mới tạm chấp nhận được.
Và các hình so sánh giữa hai lần chụp. Tương tự như trên, khi dùng ống kính qua ngàm Speed Booster thì viền tím vẫn xuất hiện cho dù khép tới khẩu nhỏ nhất.
Còn bây giờ, cũng vẫn sơ đồ đó, nhưng là các hình chụp ở khoảng cách lấy nét tối thiểu 0.3 m.
Và các hình so sánh giữa hai lần chụp.
Test 3
Tiếp theo là sơ đồ thứ hai, mình chụp các hình này ở khoảng cách lấy nét tối thiểu. Quang sai sắc không nghiêm trọng như khi dùng qua ngàm Speed Booster.
Như lần trước, mình crop sơ đồ thứ hai này ở hai vị trí: ngay chính giữa và vùng giữa bên trái (hướng 9 giờ), kèm theo các hình đợt trước để bạn so sánh.
Đầu tiên là các hình crop ngay chính giữa.
Và các hình so sánh giữa hai lần chụp. Với phần trung tâm tấm hình, mình không thấy quá nhiều khác biệt.
Tiếp theo là các hình crop ở vùng giữa bên trái (hướng 9 giờ).
Và các hình so sánh giữa hai lần chụp. Như đã nhận xét ở trên, khi dùng ống kính qua ngàm Speed Booster thì viền tím lúc nào cũng xuất hiện tại bất kỳ khẩu độ nào.
Test 4
Bây giờ là một loạt các tấm hình chụp bức tường gạch quen thuộc lần trước.
Sau khi xem xét các tấm hình này thì mình không thấy hiện tượng phần giữa khung hình bị mờ đi nhưng tới bốn góc lại rõ nét hơn một chút như lần trước. Có thể nhận định lần trước của mình là khi dùng qua ngàm Speed Booster thấy hiện tượng cong trường ảnh (field curvature) bị trầm trọng hơn là chưa chính xác. Mình cho là nhờ dùng qua ngàm, chính ngay tại bốn góc hình độ sắc nét lại được cải thiện lên một chút, cho nên chúng ta mới thấy tình trạng là ngay chính giữa hình rất sắc nét, đi xa ra khỏi vùng trung tâm thì độ sắc nét giảm nhiều, nhưng tới bốn góc thì độ sắc nét lại cải thiện lên một chút.
Về độ méo thì có hiện tượng méo thùng (barrel distortion), nhưng độ méo như vậy cũng không phải quá kém.
Dưới đây là bốn vị trí mình crop lại: ngay chính giữa, vùng giữa bên trái, rìa trái, và góc dưới cùng bên trái. Tuy nhiên, lần này mình trình bày các hình này khác đi một chút. Mình sẽ xếp cùng một lúc bốn hình crop theo thứ tự từ trái qua phải như sau: 1. rìa trái, 2. vùng giữa bên trái, 3. ngay chính giữa và 4. góc dưới bên trái. Loạt hình này sẽ xếp thành tám hàng, tương ứng khẩu độ từ f/2 tới f/22 (sẽ khác nếu bạn đang xem bằng điện thoại).
Ở f/2, độ nét phần rìa và góc là rất kém. Phải tới f/8 thì phần rìa mới có độ nét tương đối chấp nhận được.
Chụp dạo
Hy vọng mấy tấm hình chụp thử nghiệm ở trên chưa làm bạn phát ngán. Nếu bạn đã xem được tới đây, xin mời bạn xem thêm vài tấm hình chụp thực tế ngoài đời nha. Đợt này mình cũng không chụp nhiều như lần trước.
Kết
Sau hai đợt thử nghiệm như vậy, mình có một vài nhận xét như sau.
Về ngàm Speed Booster:
Khi sử dụng ống kính qua ngàm Speed Booster, độ sắc nét của hình, đặc biệt ở phần trung tâm là rất tốt. Khi chụp hàng ngày, mình gần như không phải lo lắng về việc liệu ống kính này có đủ sắc nét hay không, miễn là chủ thể không nằm quá lệch về rìa tấm ảnh. Mình đã có những tấm hình chụp con mình với phần lông mày chi tiết, sắc sảo ngay tại f/2. Tất nhiên với điều kiện mình phải lấy nét chính xác và đủ sáng.
Nhược điểm lớn nhất khi dùng qua ngàm Speed Booster là quang sai sắc, viền tím không chỉ ở rìa mà còn ngay tại trung tâm hình. Với quang sai sắc ở trung tâm, khép khẩu sẽ giải quyết được vấn đề này. Nhưng với quang sai sắc ở rìa thì ở khẩu độ nào cũng vẫn xuất hiện, không loại bỏ hoàn toàn được.
Về ống kính:
Nhu cầu hiện nay của mình phần lớn là chụp con, lưu lại những khoảnh khắc, kỷ niệm của gia đình. Với mình, tiêu cự 35mm là tiêu cự yêu thích và phù hợp với nhu cầu chụp.
Mình có thích ống kính này không? Câu trả lời là có, trong khoảng thời gian sử dụng mình thích và rất hài lòng về ống kính này. Cho dù sau khi xem lại các hình test, mình đánh giá ống kính không có gì xuất sắc, vẫn các khuyết điểm quen thuộc bao gồm tối góc, méo hình, quang sai sắc và đặc biệt là độ nét ở rìa rất kém, nhưng với nhu cầu không quá cao của mình, đây vẫn là một ống kính phù hợp và nó đã cho mình nhiều tấm hình đẹp. Thật sự là khi sử dụng hàng ngày, những khuyết điểm nói trên của ống kính ít khi làm mình bận tâm.
Phiên bản AI của ống kính Nikkor 35mm f/2 này ra mắt từ năm 1977, tức là gần 50 năm trước. Mà thật ra cấu tạo quang học của phiên bản AI giống hệt phiên bản đầu tiên Nikkor-O ra đời từ tận năm 1965, vẫn 8 thấu kính (octa) chia làm 6 nhóm thấu kính, với khác biệt đáng kể nhất là ở lớp phủ tiên tiến hơn ở bản AI. Ngay đến phiên bản AI-S sau này, từ 1981 cho tới tận năm 2005 mới dừng sản xuất, cũng vẫn duy trì cấu tạo quang học đó. Xuyên suốt 40 năm sản xuất (1965-2005), Nikon chỉ dùng một thiết kế quang học cho ống 35mm f/2 lấy nét tay. Chỉ với phiên bản 35mm f/2 lấy nét tự động ra đời vào năm 1989 thì hãng mới sử dụng cấu tạo 6 thấu kính, 5 nhóm.
Như vậy, nếu bạn đang tìm hiểu về ống kính Nikkor 35mm f/2 AI, thì dù gì đi nữa đây là cũng là một ống kiểu cũ, dựa trên một thiết kế từ rất lâu rồi. Hình ảnh mà ống kính cho ra sẽ mang lại chút cảm giác xưa xưa, cổ cổ, không thể kỳ vọng sự sắc nét, độ trong trẻo như những ống kính hiện đại bây giờ. Mình biết là với nhiều bạn, mà cũng có mình nữa, lại thích kiểu hình ảnh có đôi chút khiếm khuyết như vậy.
Phần 2 của bài thử nghiệm ống kính Nikkor 35mm f/2 AI đến đây là kết thúc. Hẹn gặp lại các bạn ở bài sau, có thể mình sẽ nói về ống Nikkor-H 50mm f/2.
Merry Christmas!
An