Các Thử nghiệm Tiếp cận và Hạ cánh (Approach and Landing Tests – ALT) là một loạt mười sáu lần thử nghiệm lăn bánh và bay của tàu con thoi nguyên mẫu Enterprise được tiến hành từ tháng 2 đến tháng 10 năm 1977 để kiểm tra đặc tính bay của phương tiện. Trong số mười sáu lần thử lăn bánh và bay, có mười một lần Enterprise vẫn duy trì ghép nối với Máy bay Vận chuyển Tàu con thoi (Shuttle Carrier Aircraft – SCA), còn năm lần cuối cùng tàu con thoi tách khỏi SCA, với phi hành đoàn trên tàu điều khiển và hạ cánh tàu bay.
Chương trình thử nghiệm
Để chuẩn bị đưa tàu con thoi vào hoạt động, NASA đã bắt đầu một chương trình thử nghiệm rộng rãi bằng tàu Enterprise để đảm bảo tất cả các hệ thống được triển khai cho chương trình hoạt động như thiết kế. Các thử nghiệm này không chỉ bao gồm các chuyến bay thử nghiệm nhằm kiểm tra đặc tính bay của tàu con thoi, mà còn cả các thử nghiệm mặt đất đối với hệ thống bệ phóng và quy trình vận hành. Vào tháng 1 năm 1977, Enterprise được vận chuyển bằng đường bộ từ nhà máy Rockwell tại Palmdale, California đến Trung tâm Nghiên cứu Chuyến bay Dryden tại Căn cứ Không quân Edwards để bắt đầu giai đoạn thử nghiệm bay của chương trình, được NASA đặt tên là Thử nghiệm Tiếp cận và Hạ cánh (ALT).
Giai đoạn
Chương trình ALT được chia thành ba giai đoạn riêng biệt. Giai đoạn đầu tiên được chỉ định là giai đoạn thử nghiệm taxi – thử nghiệm lăn bánh trên đường băng, bao gồm máy bay vận chuyển và tàu con thoi trong hình thức ghép nối thực hiện các thử nghiệm lăn bánh tại Căn cứ Không quân Edwards để kiểm tra đặc tính di chuyển của máy bay khi mang theo tàu con thoi. Các thử nghiệm này không liên quan đến tàu con thoi theo bất kỳ cách nào ngoài việc nó được ghép nối với máy bay, do đó nó vẫn ở trạng thái tắt nguồn và không có phi hành đoàn. Tổng cộng ba thử nghiệm taxi đã được thực hiện vào ngày 15 tháng 2 năm 1977. Sau đó chương trình chuyển sang giai đoạn tiếp theo.
Các chuyến bay ghép nối
Giai đoạn bay ghép nối chứng kiến việc máy bay vận chuyển và tàu con thoi bay ghép cùng nhau để thử nghiệm đặc tính bay của máy bay vận chuyển, đồng thời là bài kiểm tra ban đầu của các hệ thống trên tàu con thoi trong khi bay. Giai đoạn này được chia thành hai bước.
Ghép nối không phi hành đoàn
Đã có tổng cộng năm chuyến bay ghép nối không người lái được thực hiện để kiểm tra đặc tính bay và điều khiển của máy bay khi nó được ghép với tàu con thoi. Giống như các thử nghiệm taxi, các thử nghiệm này không liên quan đến tàu con thoi ngoài việc nó được ghép với máy bay vận chuyển, vì vậy nó vẫn không được cấp nguồn điện và không có phi hành đoàn.
Ghép nối có phi hành đoàn
Các chuyến bay ghép nối có phi hành đoàn nhằm xác định cấu hình tối ưu cần thiết để tàu Enterprise tách khỏi máy bay vận chuyển trong các chuyến bay tự do. Chúng cũng nhằm mục đích tinh chỉnh và thử nghiệm quy trình của phi hành đoàn tàu con thoi và đảm bảo khả năng sẵn sàng hoạt động của các hệ thống trên tàu. Trong ba chuyến bay này, mặc dù tàu Enterprise vẫn ghép với máy bay vận chuyển, nó đã được cấp nguồn điện và có phi hành đoàn.
Các chuyến bay tự do
Giai đoạn cuối cùng của thử nghiệm bay bao gồm các chuyến bay tự do. Trong các chuyến bay này, tàu Enterprise được gắn với máy bay vận chuyển tới độ cao phóng, trước khi được thả ra để lượn rồi hạ cánh trên đường băng tại Căn cứ Không quân Edwards. Mục đích của các chuyến bay này là kiểm tra đặc tính bay của chính tàu con thoi, trên một quỹ đạo tiếp cận và hạ cánh điển hình.
Có tổng cộng năm chuyến bay tự do từ tháng 8 đến tháng 10. Ba chuyến đầu tiên, tàu Enterprise vẫn được trang bị nón đuôi (tail cone) khí động học nhằm giảm lực cản khi gắn trên máy bay vận chuyển. Hai chuyến cuối cùng đã tháo bỏ nón đuôi, với tàu con thoi ở cấu hình hoạt động đầy đủ, cùng các động cơ giả và các khoang giả của hệ thống điều khiển quỹ đạo (Orbital Maneuvering System – OMS). Năm chuyến bay này là những lần duy nhất tàu Enterprise bay tự do.
Danh sách các chuyến bay thử nghiệm
| Thứ tự | Ngày phóng | Nhiệm vụ | Tàu con thoi | Phi hành đoàn | Thời gian thực hiện | Địa điểm hạ cánh | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 12 tháng 8 năm 1977 | ALT-12 | Enterprise | 2 | 00 giờ 05 phút | Edwards | • Chuyến bay tự do đầu tiên • Lần hạ cánh đầu tiên tại Căn cứ Không quân Edwards |
| 2 | 13 tháng 9 năm 1977 | ALT-13 | Enterprise | 2 | 00 giờ 05 phút | Edwards | • Chuyến bay tự do thứ hai |
| 3 | 23 tháng 9 năm 1977 | ALT-14 | Enterprise | 2 | 00 giờ 05 phút | Edwards | • Chuyến bay tự do thứ ba |
| 4 | 12 tháng 10 năm 1977 | ALT-15 | Enterprise | 2 | 00 giờ 02 phút | Edwards | • Chuyến bay tự do thứ ba • Chuyến bay đầu tiên không sử dụng nón đuôi (cấu hình vận hành) |
| 5 | 26 tháng 10 năm 1977 | ALT-16 | Enterprise | 2 | 00 giờ 02 phút | Edwards | • Chuyến bay tự do cuối cùng • Chuyến bay không giữ cuối cùng của Enterprise • Lần hạ cánh đầu tiên trên đường băng thay vì hồ cạn |
Sau các chuyến bay thử nghiệm
Sau khi kết thúc chương trình bay thử nghiệm, Enterprise được đưa đi thử nghiệm với bình nhiên liệu bên ngoài và tên lửa đẩy nhiên liệu rắn (Solid Rocket Booster – SRB) trong cấu hình phóng hoàn chỉnh, nhằm kiểm tra phản ứng cấu trúc của cấu hình ghép cũng như các quy trình phóng trước khi đưa vào sử dụng và lần phóng đầu tiên của tàu con thoi. Những thử nghiệm này đưa Enterprise đến Cơ sở Thử nghiệm Cấu trúc Động lực, đặt tại Trung tâm Vũ trụ Marshall ở Huntsville, Alabama, nơi toàn bộ tàu con thoi & tên lửa ghép chồng được thử nghiệm rung động mặt đất theo chiều dọc, đánh giá phản ứng cấu trúc trước nhiều kịch bản. Sau đó, tàu con thoi được vận chuyển đến Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida, để thử nghiệm quy trình lắp ráp chồng tên lửa trong Tòa nhà Lắp ráp Phương tiện, vận chuyển toàn bộ chồng tên lửa từ tòa nhà này đến bệ phóng, và kiểm tra sự phù hợp của các cơ sở cùng quy trình tại LC-39 nơi sẽ được sử dụng để phóng tàu con thoi.
Cập nhật lần cuối ngày 28/10/2025.